Мөңгүн-Тайга кожууннуң үндезилекчилериниң бирээзи, баштайгы тыва альпинист, турист, күш-ажылдың хоочуну Кыргыс Шөмбүлдүң чырык адынга тураскааткан самбыраның байырлыг ажыдыышкыныны болуп эрткенин чагырга чери дыңнаткан.
– Кыргыс Сундуй оглунуң бистиң кожуунга киирген улуг-хуузун билбес кижи ховар боор. Ол 1941 чылда Мөнгүн-Тайгаже ажылдап келгеш, кожуунувустуң күдээзи болуп, оон бээр-ле бо чараш чер-чурттувуска амыдырап чурттай берген.
Күш-ажылдың хоочуну – хөй-хөй чылдар дургузунда үре-түңнелдиг ажылы дээш, хөй санныг шаңналдарның эдилекчизи. Өгбевистиң 106 харлаанынга тураскаадып, ооң чурттап чораан бажыңынга тураскаал самбыраны ажыттывыс – деп, кожууннуң чагырга чериниң даргазы Чойган Иргит чугаалаан.
Кожууннуң хүндүлүг хоочуннары Кыргыс Сундуйевич-биле кады ажылдап чораанын сактып, байыр чедириишкиннеринге каттышканнар.
Байырлал 50 хардан өрү назылыг эр, херээжен хоочуннар аразынга “Чанчы-Хөө” аттыг ном саңындан тура тураскаал самбыра астынган бажыңга чедир чадаг чараш-биле доозулган.
