Тываның Чазаа апрель 15-тен эгелеп май 5-ке чедир өртке удур онза чурумну киирген.
Өртке удур айыыл чок чоруктуң онза чурумун доктааткан саавырда өртке удур айыыл чок чоруктуң немелде негелделерин тургускан. Балгазын, Барыын-Хемчик, Каа-Хем, Кызыл, Таңды, Тес-Хем, Тожу, Туран, Чадаана, Шагаан-Арыгның дээш, он арга-арыг ажыл-агыйынче хамаатыларның тускай чөпшээрел чокка кирерин хораан.
Ине бүрүлүг аныяк ыяштардан ажык от, ооң иштинде одаг кывыспас, дуңзаалаар лампалар, хайындыртынар чүүлдер, эът ыштаар болгаш быжыртынар херекселдер ажыглаары база хоруглуг, кезип каапкан болгаш чайгаар ушкан ыяштарлыг, чөвүрээлиг черлерге от кыпсып болбас. Көдээ ажыл-агый шөлдеринге, чурттакчылыг черлерге кургаг оът-сиген өрттедип болбас.
Арга-арыг чоогунда черлер ээлери болгаш хөлезилекчилер каткан оът-сигенден, кургаан ыяштардан, боктардан болгаш өске-даа өрттенир материалдардан ону арыглап-аштаар ужурлуг. Арга-арыгга чедир арыглаан дилиндектиң аразы 10 метрден эвээш эвес болур. Өртке удур 1,4 метр калбак черни аңдарып чарар.
Владислав Ховалыг республиканың арга-арыг ажыл-агый албан черлерин, заповедниктер, камгалал албаннарын база өрт өжүрер өске-даа бөлүктерни, ооң иштинде эки турачы өртчүлер дружиналарын болгаш арга-арыг ажыглакчыларын кезээде белен болурун айыткан.
Кожууннардан эгелээш суурларга чедир муниципалдыг чагыргалар өртке удур дүрүмнер сагылгазын контрольга алырын, херек апарза, тус черниң байдалынга даянып, айыыл чок чоруктуң немелде негелделерин ажылдап кылырын дааскан.
Арга-арыг камгалаар черлерниң дыңнатканы-биле алырга, амгы үеде арга-арыг өрттериниң байдалын контрольда тудуп турар. Апрель 14-түң эртенги үези-биле алырга, хып турар өрттер чок. Сезон эгелээнден, азы марттың 31-ден республикада сес арга-арыг өрттери бүрүткеттинген, оларның ниити шөлү 197,14 гектар, эрткен чылга деңнээрге, беш катап эвээш.
Ындыг болзажок хат-шуурганнарлыг кургаг агаарлыг үеде арга-арыг өрттерин болдурбас дээш шыңгыы хемчеглерни алыры негеттинип турар. Эрткен чылдарның арга-дуржулгазындан алырга, Тывада хүндүс болгаш дүнеки температураның ылгалындан үнген хаттар үезинде улуг өрттер өөскүп турар.
